In 2005 kon ik van dichtbij het ontstaan en de realisatie meemaken van een omvangrijk project. Bij dit ontwerp en bouw kwamen zoveel aspecten aan de orde dat dit een zeer wetenswaardig verhaal zou kunnen worden.
Nu, dat is gelukt. In 2005 is vrijwel het hele project al eens geplaatst op een forum.
Voor een aantal lezers al een bekend verhaal dus.
Echter, omdat het een uniek verhaal is met bijzonder veel technische aspecten en leuk fotomateriaal is het meer dan de moeite waard gevonden om het nog eens te plaatsen voor een ander, breder publiek.
Dat veel lezers het materiaal leuk vonden blijkt wel uit het feit dat Henk en Ria uit Zeeland, alle materiaal ook had verzameld en het digitaal heeft aangeboden aan Andre.
Mede hierdoor heeft Andre van Aquatropicana toestemming gegeven om het project te plaatsen.
Veel lees en kijkplezier, ga er gerust voor zitten want met meer dan 7200 woorden en bijna 200 fotos is het heel omvangrijk!
Op deze locatie in Terneuzen heeft Andre al voor dit grote project een aquarium geplaatst. Die klus moest in een paar uur geklaard worden.
Tegen alle aquariumwetten in, maar met een doordachte voorbereiding is deze klus in een paar uur geklaard. En tot nu toe is het een prachtig aquarium.
Nu hebben ze op de boulevard in Terneuzen een prachtig nieuw pand gerealiseerd waarin een koffieshop, café en een eetgelegenheid is.
Een dakterras met arena dak zorgt dat je in zomer en winter een fantastisch uitzicht hebt over de westerschelde.
Ook deze keer is Andre gevraagd om er een mooi aquarium te plaatsen en in te richten. Gelukkig was er ditmaal voldoende tijd om alles in een rustig tempo te doen.
We laten via dit artikel zien hoe het grote hoekaquarium van 2500 liter is gemaakt, geplaatst en ingericht.
De apparatuur die we plaatsen laten we zien en vertellen erbij waarom we die plaatsen en wat de werking is.
Voor startende en de meer ervaren aquarianen kunnen hier heel veel informatie van opsteken.
Voordat je een nieuwe bak gaat plaatsen ga je bekijken hoe je het een en ander wil gaan maken.
Het aquarium heeft een hoogte van 100 cm. Omdat het in een openbare ruimte komt gaan we de bak maken van 19 mm glasdikte.
Om deze bak met een inhoud van 2500 liter lekker te laten draaien gaan we er een grote Aquablower (eiwitafschuimer) op plaatsen.
We kiezen voor een Deltec ap 1004. Deze eiwitafschuimer is 98 cm hoog en heeft een doorsnede van 35 cm.
Er draaien 4 Eheim 1060 pompen op die zorgen voor een luchtopbrengst van 2800 liter per uur. De lucht wordt in de afschuimer gebracht door de pompen die een speciaal schoepenrad hebben.

Dit naaldrad zorgt ervoor dat er heel fijne luchtbellen gemaakt worden wat de werking sterk verbetert. Omdat we ook ozon gaan gebruiken neemt de opbrengst van de afschuimer toe.
Deze afschuimer is voor een normaal bezet aquarium geschikt tot 6000 liter inhoud. Bij een grote visbezetting kun je hem gebruiken tot 4500 liter water.
Om een optimaal resultaat te verkrijgen kan er ongeveer 3000 liter water per uur door de afschuimer. Dit water komt direct via de overloop in het apparaat.
We laten in dit artikel alle techniek de revue passeren voordat we gaan bouwen. Dan kan er een goed beeld gevormd worden hoe alles in elkaar steekt.
Een van de belangrijkste filters die we gaan plaatsen is een Fosfaat filter. Hier is gekozen voor de Deltec 1016 type.
Het is heel belangrijk om vanaf de start een dergelijk filter te plaatsen. Hierdoor krijgen fosfaat vrijwel geen kans zich te hechten aan substraat en koraal. Met de juiste hoeveelheid Rowafos werkt het goed.
Het filter wat wij gaan gebruiken heeft een doorstroming van 2500 liter water, en de vulling bestaat uit 1,5 kg Rowaphos.
Buiten het fosfaat verwijdert het ook silicaat uit het water.

Het filter is een wervelbed systeem. Door het water via de onderzijde naar boven te laten lopen zweeft het materiaal en kan daardoor niet klonteren.
Hiermee bereikt men het beste filtervermogen van het materiaal.
Natuurlijk kan men het filter ook op bestaande aquaria plaatsen. Let erop dat elk systeem zich aan moet passen op een verandering aan het aquariummilieu, start bij een al draaiend aquarium met een kwart van de voorgeschreven hoeveelheid en bouw dit op.
Ze zijn in verschillende typen te krijgen.
Om het aquarium van voldoende calcium te voorzien gebruiken wij een kalkreactor. Het type PF 1000 zal ingezet worden.
Ook dit apparaat is een wervelbed systeem.Het materiaal is altijd in beweging zodat er geen kanaalvorming kan optreden.
Dit type reactor is zodanig uitgerust dat er geen co2 uit de reactor zou kunnen komen bij de juiste afstelling.
Een houder voor een te plaatsen PH elektrode is aanwezig, evenals een magneetventiel.
De inhoud van de reactor zal uit Rowa lith bestaan, een speciaal product.
Het uitgaande water uit de reactor zal een KH hebben van 30 tot 40, en het calcium zal tussen 600 a 700 liggen.
Let er wel op als je zelf een reactor gebruikt dat de calciumwaarden in je aquarium nooit boven de 480 tob 500 mg per liter komen.
De volgende stap is het bijvulwater verrijken met calcium.
Dit bijvullen wordt gedaan in de uren dat het aquariumlicht niet brand.
Hier gebruiken wij een Deltec KM 500S.
De reactor wordt gevuld met 500 gram Rowa kalk.
De waterinvoer gebeurd door osmose water en de maximale doorstroming mag 10 liter per uur zijn.
De rode stang die je in de reactor ziet is een arm die de kalk in beweging zal houden. Het onderste gedeelte van de reactor zal daarom troebel blijven.
Het heldere water boven in de reactor is het water wat naar het aquarium gaat.
Het uitgaande water zal een PG moeten hebben van 12,4.
Als deze waarde niet meer gemeten word moet het materiaal in de reactor vervangen worden.
Bijvullen heeft geen zin. Het Rowa kalk is voor 98,9% zuiver.
Dat we in de nachtelijke uren bijvullen is om de PH stabiel te houden.
De kalkreactor zal dus werken als het licht brand en draaien naar behoefte. De kalkwatermixer in de nacht. Natuurlijk zullen meters het gebeuren gaan meten en regelen, maar hierover later meer.
We gaan twee osmose apparaten gebruiken.

Een apparaat gebruiken we om water aan te kunnen maken in speciale tanks. Het andere apparaat is gekoppeld aan de kalkwater reactor om het verdampte water bij te vullen.
Op de osmose apparaten word ook een silicaatfilter geplaatst om het water zo zuiver mogelijk te maken.
Natuurlijk moet het aquarium ook op een constante temperatuur van 25 graden worden gehouden. Om dit te kunnen gebruiken wij titanium verwarmingsstaven.
Om de bak te kunnen koelen is er gekozen voor een Deltec Eco koeler.

Dit apparaat werkt met 2 ventilators van 44 watt en is daarom een energiezuinige koeler.
De 1500 tot 2000 liter doorstroming per uur gebeurd door middel van een sproeiarm.
De ventilators blazen lucht door het water waardoor koeling bereikt wordt.

Om zowel verwarming als koeling te kunnen regelen maken we gebruik van een IKS computer.
Deze computer gaan we ook gebruiken om de rest van het aquarium te sturen.
Natuurlijk moet het water uit de kelder naar het aquarium gepompt worden.
Hier gebruiken wij een IKS Taifun pomp voor van 160 watt.
De pomp kan 12500 liter water verplaatsen met een maximale opvoerhoogte van 11 meter.
De pomp is van het type magneet pomp, hierbij kan er geen water bij de motordelen komen.
Wel moet deze pomp buiten de sump geplaatst worden.


Ook waterbeweging is een belangrijk onderdeel van het aquarium.
We gaan de opvoerpomp gebruiken om daar waterbeweging mee op de bodem van het aquarium te maken. Achter de stenen komt een leiding te liggen over de volle achterzijde van de bak.
Deze zal een diameter hebben van 60 mm. De opvoerleiding is 40 mm. We gaan dus van 40 mm naar 60 mm.
Dit verloop maken wij om druk te behouden. De oppervlakte van 40 mm buis is 1256.
We kunnen nu om dezelfde persdruk te houden 50 gaten van 6mm in de 60 mm buis boren.
Door dit in verschillende hoeken te doen zal er een mooie stroming over de bodem gaan.
Deze manier heeft twee voordelen!
De eerste is dat er bijna geen vuil op de bodem zal blijven liggen.De tweede is dat al het schone water onder in het aquarium komt.
Aan de achterzijde van de opvoerbuis boren we net boven de waterlijn van het aquarium een gat zodat bij stroomuitval de bak niet gaat hevelen.
Voor de verdere waterbeweging gebruiken wij 6 IKS turbo 3500 literpompen die door de computer gestuurd een wisselende waterbeweging zullen maken.
In totaal is er dan 31000 liter waterbeweging, en kan indien nodig met extra pompen nog groter gemaakt worden.
En wat dacht je van verlichting!
Een van de belangrijkste zaken op een zeewater aquarium. Om dat het te maken aquarium een hoogte heeft van 100 cm gaan we deze bak verlichten met HQI.
We gaan 3 armaturen gebruiken van Bresslein met elk 2x 400 watt hoi 10.000 kelvin.
Tevens zitten in elk armatuur 2 T5 lampen van D-D Aquarium Solutions met een A1 fosfor mix.
Het is een speciale 60;40 mix van 6.000 en 22.000 k. Dit licht bootst diepten na tot 20 meter. In een aquarium kun je ze gebruiken om SPS koralen te laten groeien tot een diepte van 80 cm.
De lampen worden opgehangen in een driehoeks vorm.
De op de foto getoonde lamp is niet het model wat we gebruiken, hier is nog geen plaatje van te vinden.

HQI zijn metaaldamplampen. Deze lampen worden gevuld met een stof die na de eerste maal ontsteken verdampt.
Afhankelijk van wat de vulling is, bepaalt het kelvin gehalte. Hoe hoger de kelvin hoe hoger het blauwaandeel.
Je hebt ze in verschillende wattages en vormen. Deze zijn met een zogenaamde E-fitting schroefdraad E 40.
Deze lampen zijn al gehuld in een quartzbuis zodat ze zonder afdekruiten kunnen worden gebruikt.
Wel een waarschuwing! Gebruik je geen afdekruiten en de quartzbuis gaat tijdens het branden stuk maar je lamp blijft branden, dan heb je een probleem als je er niet gelijk op kan reageren. Door de uv-straling gaan je koralen heel snel beschadigen of sterven af.

Deze TS modellen moeten alleen gebruikt worden met een afdekruit!
In de armaturen zitten standaard geharde dekruiten.
De voor aquariums gebruikte wattages zijn 70, 150, 250, 400, 1000 en 2000 watt
De kleuren 6500, 10000,12500, 14000 en 20000 kelvin.
Het sprankelende licht op een zeewateraquarium is een van de reden buiten het enorme licht wat ze geven om ze te hebben.
Hier enkele foto´s van een armatuur met 400 watt. Met ruit en zonder.



De 400 watt 10000 kelvin lampen worden toegepast op het te maken aquarium.
Om al deze apparatuur te kunnen plaatsen is een, maar om het te laten werken is een ander verhaal.
De eiwitafschuimer kent zijn taak, de enige hulpmiddelen die we daar gaan gebruiken zijn ozon en lucht.
Ozon zorgt er voor dat in de afschuimer vele stoffen verbranden en direct worden afgeschuimd.
De lucht die uit het ozon apparaat komt is zeer slecht voor de gezondheid, en ook gevaarlijk als het in het aquarium komt. Om dit te voorkomen gaan we het volgende doen.

Er wordt een luchtpomp geplaatst voor het ozon apparaat. De lucht gaat door een koker met speciale korrels om de lucht te ontvochtigen.
Vervolgens gaat de lucht door het ozon apparaat naar de afschuimer.
Hier vermengt het zich met de lucht die de waterpompen in de afschuimer brengt.
Door te zorgen dat er in het uitgaande water geen luchtbellen meer zijn kan er geen ozon direct in het aquarium komen. Het eiwit verzamelt zich in de beker samen met de overtollige gemengde ozon/lucht deeltjes.
Door de ontluchting door een goed koolfilter te laten lopen zal de lucht zuiver gemaakt worden. Natuurlijk moet er in de filterruimte goed geventileerd worden.

Om de kalkreactor te sturen, en ook andere parameters van het aquarium wordt er een computer geplaatst.

Hiermee kan het hele aquarium geregeld worden.
Verschillende elektroden kunnen aangesloten worden.

Met gewone en dimbare stekkerdozen kan elke handeling of beweging gemaakt worden.
Elk stopcontact is apart te regelen en kan meerdere schakelingen aan.

Doseerpompen worden ingezet om sporenelementen toe te voegen.

Ook deze pompen kunnen per kanaal geregeld worden. Zelfs op afstand is het aquarium in de gaten te houden met deze module.
Later zullen we wat dieper ingaan hoe en waarom we deze besturing gaan gebruiken. We zullen op elk onderdeel van de aquarium toepassing uitleggen hoe het in zijn werk gaat.
Nu we een IKS computer kunnen gebruiken kan de kalkreactor gestuurd worden.
Aan de bovenzijde van de reactor is een nippel waar een ph elektrode ingestoken kan worden.
Dit type met een harde buitenzijde is er geschikt voor. Deze elektrode is niet navulbaar.
Nu kun je een ph waarde instellen waarop je de reactorinhoud wil houden. (Bijvoorbeeld 6,2)
Het magneetventiel wat aan de calciumreactor zit kun je aansluiten op een contactdoos. De ingestelde waarde zal nu gestuurd worden.
Door een tweede PH elektrode te plaatsen in het aquarium kun je een onder en bovenwaarde instellen.
Stel dat de ph te laag zou worden door de een of ander oorzaak, dan schakelt de computer de CO2 toevoeging op de reactor uit.
Hetzelfde gebeurd ook als de PH te hoog zou worden.
Ook kan je met de computer de tijdsduur regelen waarin de reactor werkt, (bijv. van 9 tot 19 uur).
De IKS computer kan ook de lampen schakelen. Wel even oppassen hoe dat gedaan kan worden.
Het opstarten van HQI lampen gaat met behoorlijke piek spanning gepaard, en menigeen heeft zijn schakelklokken al zien afbranden.
Door gebruik te maken van een relais kun je dit voorkomen.
Met dit product kun je met een kleine spanning de schakelaar bekrachtigen.
Door met een kleine spanning waar je de computer opdracht voor laat geven het relais te bekrachtigen,schakelt hij in.
Als je de hoofdspanning nu van het gewone net afhaalt en je zorgt voor voldoende dikke elektra draden blijft je schakelklok of stekkerdoos heel.
De materialen zijn top, daar zal het niet aan liggen. Het belangrijkste om deze bak mooi te krijgen is de start met levend steen.
De foto is een voorbeeld van prima levend steen.
600 kg van deze mooie steen zullen de basis van het aquarium gaan vormen. Bij binnenkomst zijn de stenen voor twee weken gelegd in een draaiend stabiel systeem.
Omdat er nu geen nitriet zal vrij komen zal het steen zich enorm ontwikkelen en zal veel leven in het steen behouden blijven.
Na twee weken gaan we dan de stenen plaatsen.

Nu even in het kort wat wij gaan aansluiten op deze Computer.
Aan de linker en rechterzijde van deze computer kunnen 8 modules worden aangesloten.
Op sensor 1 en 2 gaan wij een PH module plaatsen.
No. 1 gaat de kalkreactor sturen. No. 2 gaat de ph in het aquarium meten en bewaken.
Op sensor 3 gaan wij een redox module plaatsen.
No 3 gebruiken wij om de redox ( zuiverheid ) van water te meten.
Omdat we op de afschuimer ozon gebruiken is het verstandig om z'n meter te gebruiken.
Een redox van 400 is prima.
Op sensor 4 gaan wij een temperatuur meter plaatsen.
No 4 gebruiken wij om de temperatuur van het aquarium te sturen. Hij regelt de verwarming en de koeler.
Op sensor 5 en 6 gaan we een niveau regeling plaatsen.
No 5 gebruiken wij om het verdampte water via de kalkwater reactor in de nachtelijke uren bij te vullen.
No 6 Gaat de bijvultank voor aan te maken zeewater besturen.

Om de kalkreactor te laten werken is er buiten meting en sturing nog wat anders nodig.
Natuurlijk een co2 fles!

Wij gaan gebruik maken van een grote, het plaatje is daarom ter info.
Omdat de fles onder druk staat moet er een klok op die de hoge druk laat zien, en een die de ingestelde verlaagde druk laat zien.

Met het naaldventiel kun je hem fijn afstellen.

Dit ventiel heb je alleen nodig als je de CO2 handmatig gaat afstellen. Wij maken gebruik van een computersturing en kunnen daarom de zaak laten draaien met de kraan open.
Nu stoppen we de elektrode van sensor 1 boven in de reactor, we programmeren op de computer dat die sensor 6,2 PH moet handhaven.
De computer stuurt nu een signaal naar het stopcontact waar het magneetventiel is geplaatst. Is de ph te hoog dan gaat het ventiel open om CO2 in de reactor te blazen. Is hij te laag dan sluit het ventiel.
Sensor 2 heeft de bewaking van het aquarium. Door een omgekeerd 2de magneetventiel in de CO2 slang te plaatsen kan bij een probleem deze sensor de CO2 afsluiten en een alarm geven dat er een probleem is.
Een normaal magneetventiel gaat open als er stroom opkomt!
Een omgekeerd magneet ventiel gaat dicht als er stroom opkomt.
Bij normaal functioneren is er niets aan de hand. Gaat de PH in de bak te hoog of te laag dan zal de omgekeerde magneet de zaak afsluiten.
Met de opstart van deze bak worden de beste materialen gebruikt omdat de opdrachtgevers ook het beste verlangen.
Vele andere merken zouden ook kunnen, maar zij en wij kiezen voor zekerheid.
Waarom Deltec? Ik kan maar een antwoord geven!
Vandaag een probleem met onderdelen, bijna voor 90% de andere dag opgelost.
Nog even ter aanvulling! Om te weten wanneer je het filtermateriaal moet vervangen, is het meten van je water een must!
Een fosfaattest is daarom heel belangrijk.

Deze door Merks gemaakte test is perfect, maar wel kostbaar.
Er zijn twee schalen waar je naar kan kijken, maar het is vrij eenvoudig. Niks meten met deze test is prima, want meten betekend dat je het filtermateriaal moet vervangen.
De kleinste meting op schaal 1 is 0,008
De kleinste meting op schaal 2 is 0.024
Tot 0,015 is acceptabel in zoutwater, maar de kenners gaan het filtermateriaal vervangen als ze 0,008 meten.
Door je vissen lekker te voeren elke dag, zal je nooit fosfaatloos worden.
Het filtermateriaal. Als je dat gaat gebruiken is het verstandig om het materiaal in een fijne perlon zak te doen en te spoelen zodat het stof weg is.
Dan kun je de reactor vullen en opstarten. Doe het opstarten met een geknepen kraan.
Gebruik die perlonzak nog even bij de uitstroom van het filter om het stof nog op te vangen wat er nog uitkomt, daarna verwijderen en in de loop van een paar keer aan de kraan draaiend het filter naar z'n volle doorstoomvermogen brengen

Het Rowaphos kan 25 gram fosfaat per kg materiaal uit het water halen.
Het filter in bedrijf.
Als je goed kijk zie je in het filter een buis, daar gaat het inkomende water naar de onderzijde van het filter en drukt zo het materiaal omhoog.
Het materiaal zit tussen twee filtersponzen.

Op de onderzijde van deze computer zitten van link naar rechts 4 aansluitingen om stekkerdozen aan te koppelen.


Elke stopcontact is apart aan te sturen. Wij gaan op deze Computer twee gewone stekker dozen plaatsen, en een stekkerdoos die dimbaar is.
Op deze dimbare gaan wij een aantal van deze waterbewegingspompen aansluiten.

Nu kunnen we met behulp van de computer de pompen een wave beweging laten maken en de pompen onderling aan en uit laten.
Zo krijg je een heel wisselende waterbeweging.
Op de gewone stopcontacten sluiten we de verlichting aan en de magneetklep van de kalkreactor en de beveiliging.
Ook de magneetkleppen van de osmose apparaten sluiten we hier aan.
Het programmeren zal een hele klus worden.
We gaan in de kelder 2 sumpen plaatsen van 150 x 60x 80. Deze gaan we aan elkaar koppelen. De waterstand brengen we op 40 cm zodat er na een stroomstoring nog genoeg ruimte is om het water op te vangen wat uit het aquarium na loopt.
Door de inhoud van de sumpen bij 40 cm die 720 liter is hebben we veel mogelijkheden om water te verversen zonder dat de waterstand van het aquarium moet zakken.
We gaan elke week 10 % van de aquarium inhoud verversen en een maal in de drie maanden 30%.
We gaan osmosewater met zout aan maken en laten dat enkele dagen beluchten. We sluiten een sump kort en laten die leeglopen. Dan weer vullen met het aangemaakte zeewater en de verversing is gebeurd.

De opstart gaan we zeker met natuurlijk zeewater maken.Wij gebruiken het al 25 jaar en zijn er zeer tevreden mee. Na de opstart gaan we over op zout en osmose. Hier is voor gekozen omdat het voor de man die het aquarium onderhoud te veel werk is om met water te gaan slepen voor zijn grote bak.
Verder is er niets mis met echt zeewater als het op de goede plaats en op het juiste moment getapt is.
Op een morgen zijn we gaan kijken bij Noordenne glas in Hardinxveld die straks het glas gaat leveren. Wel indrukwekkend moet ik zeggen.
Hoe maken ze glas eigenlijk?
Glas bestaat namelijk voor een heel groot deel uit zand (siliciumoxide).
Behalve zand, zit er ook soda en kalk in. De meeste glassoorten bestaan voor 70% uit zand.
Als ze glas willen maken doen ze zand, soda en kalk door elkaar in een oven.
Niet een oven die je thuis hebt, maar één die 2300 graden kan bereiken. Dan smelt het en wordt het een dik mengsel, vloeibaar glas.
Als we het glas hebben gaan we de delen niet aan elkaar zetten met siliconenkit.
We gaan daar Innotec voor gebruiken.
Deze kit heeft geen oplosmiddelen en zal daardoor niet rekken of krimpen. De trekspanning is wel tot 6 maal hoger als bij gewone kit.
Ze gebruiken deze kit veel om graniet tegen kantoorgebouwen te plakken. Een leuke bijkomstigheid van deze kit is dat ze ook op vochtige ondergrond plakt en uithard.
Ook kun je in een draaiend zeewater aquarium deze kit gebruiken om pompen of andere zaken tegen de ruiten te plakken.
Koralen op stenen plakken gaat niet.

De glasplaten van 6m bij 4 m staan op verschillende diktes in rekken.
Kranen met zuigers halen die daar weg en brengen ze naar grote snijtafels.
De computer laat de snijder kriskras over het glas gaan en voordat je het weet is de plaat in gewenste maten gemaakt en kan verder voor andere bewerkingen.



Om van het aquarium naar de sump te kunnen en terug gebruiken wij pvc van verschillende maten. Deze halen we niet bij de bouwmarkten omdat deze pvc in zeewater oplost.
We gebruiken doorvoernippels met het zogenaamde klemsysteem.Je kunt ze in verschillende maten krijgen. Verder natuurlijk kranen en bochten.

Dikwandig pvc uit de bouwmarkt is wel te gebruiken, maar erg zwaar.
Heel veel pvc en toebehoren van een bouwmarkt is gerecycled pvc en daar zitten weekmakers in die in zeewater oplossen.
De beste pvc haal je bij bedrijven die leveren voor de tuinbouw. Licht van gewicht en belastbaar tot 10 of 16 atmosfeer.
Als de bak staat komen er natuurlijk veel stenen in. We gaan een rif maken waarbij we gebruik maken van pvc en lijm. Natuurlijk gebruiken we de lijm van Deltec die erg goed plakt.
Om hem nog beter te laten werken kun je de afzonderlijke delen 10 tot 15 seconden in de micro wave doen.
Daarna kneden tot dat het een mooie kleur is. Om stofvorming in het aquarium te voorkomen kun je het hierna al knedend onder kraanwater uitspoelen tot het stof is verdwenen.
Hierna met een doek droogmaken en lijmen.

De exacte maat moet opgemeten worden.
Ze willen graag veel vissen zien, daarom een plaatje van een school gele dokters.


Wat foto’s om de eerste indrukken te verkrijgen. Nieuwe onderkomen en de plaats van de bak.


Meten is weten, luchtafzuiging en vanuit de kelderruimte onder de bak.


De tafel is gereed, en de gaten in de vloer zijn aangebracht om vanuit de filterruimte naar de bak te kunnen komen. Na wat foto’s maken zijn we het hogerop gaan zoeken en ik heb daar angst voor.
Wel is het uitzicht over de Westerschelde een zeer indrukwekkende aanblik. We hebben geroken en vinden ondanks de fabrieken, dat de lucht naar de zee ruikt. Daarom gaan we met een gerust hart aan het werk om er een mooie bak van te maken.
We gaan het glas bestellen en dan de bak plakken. Van begin tot de totale afwerking geen we het maken van deze bak beschrijven.

Om alle hoeken en verstekken te kunnen uitrekenen hebben we een stuk papier op de tekentafel geplakt.
Ook is er een schaalmodel van de grote van de lichtbak gemaakt om te kunnen bekijken waar we de twee trekstrips van de voor ruit naar de achter ruiten het beste kunnen plaatsen. Op de foto zul je, buiten de tafel niet veel zien.

Hoe gaan we die platen glas in Terneuzen krijgen? Het glasbedrijf kan ze bezorgen, maar waar zetten ze die neer in een pand waar nog volop gewerkt word?
Ik heb besloten dat we het zelf gaan vervoeren en heb daarom vandaag een grote transportstelling gemaakt voor in de bus.
Nu weten we zeker dat we alles zelf in de hand hebben.


Morgen bezorgen ze in Terneuzen een mooi stel ramen waar wij donderdagmiddag een 2500 liter aquarium van gaan maken. De twee grote sumpen zijn we al in elkaar aan het plakken, later de foto’s daarvan.
Het zal een klus worden om de 19 mm dikke ramen tot een geheel te maken. Glas is zwaar, het weegt 2,5 kg per m² per mm.
Dus een bodem van 3 m² 19 mm is al 133 kg zwaar.
Deze middag gaan we plakken. Er komt nog best wat gereedschap bij kijken om zo'n bak te gaan plakken!
Tafeltje vol.

Een foto om te zien of het formaat goed is. Als je het glas smelt, kun je er enorm veel bierglazen van maken.

Nu gaan we de tafel schoonvegen en een ondergrond van tempex met daarop triplex aanbrengen om de zware ruiten te dragen.



En de laatste foto's van het maken van de bak. De kit die we gebruikt hebben is Innotec, een kit die tien maal sterker is dan siliconen en een treksterkte heeft van 29 kg per cm².
Natuurlijk is deze kit zeewaterbestendig en kun je hem zelfs onder water gebruiken waar hij nog sneller zal uitharden.
Probeer dit niet met Tec 7, de makers hiervan geven geen garantie bij gebruik in zeewater zoals Innotec wel kan doen.











Natuurlijk kun je zo'n bak niet alleen maken. Daarom wil ik Ron Hessing en Rob bedanken voor hun hulp.
Het is altijd prachtig als liefhebbers hun hulp aanbieden. En niet iedereen die hulp heeft aangeboden hebben we vandaag meegenomen.
Zo'n aquarium plakken in de namiddag met een paar mensen werkt het mooist.
Nu gaan we hem laten drogen om volgende week verder te gaan met het plaatsen van sumps en andere techniek.
Natuurlijk moet er ook water in en uit het aquarium kunnen lopen.
Er zijn 4 gaten geboord het grootste voor kabel doorvoer, het op een na grootste voor waterafvoer, en de overige twee voor water terug voer en rif spoeling.

Er is een stelling gemaakt om de twee sumpen in te plaatsen. De onderste gaat als buffer meedraaien.
Ook gaan we hem gebruiken om nieuw water in aan te maken.
Het werkt als volgt. Op het moment van waterververssen sluiten we de onderste sump kort. Dan pompen we deze bak leeg en laten er osmosewater in lopen. Het zout gaat erbij en kan dan in twee tot drie dagen goed mengen.


Dan laten we dat water meedraaien op het hele systeem. Hoop alleen dat ze de afwerkvloer daar niet te dik hebben!
Met 250 cm hoogte moet hij er wel kunnen staan. Gelukkig is de stelling van hout en kan er snel een stuk afgezaagd worden.
We zijn weer een stapje verder in de realisatie van het te bouwen aquarium.
Er is een sump gemaakt waarin alle apparatuur geplaatst is die moet zorgen voor een goede waterkwaliteit.
Hier enkele foto’s van het geheel.
De Eco koeler.

De eiwitafschuimer.

De kalkwaterreactor.

De kalkreactor.

Het fosfaatfilter.

De laatste foto is van de aansluiting via de koeler naar de afschuimer, en via een overloop naar een tweede sump die onder deze geplaatst zal worden.

Deze avond hebben we met zijn drieën het filter op z’n plek gezet. Het begon al bij het naar binnen dragen van de bakken.
Zoals je ziet is het buiten het pand nog een beetje een modderpoel.


De bakken, die bijna niet te tillen waren, moesten naar de kelder.
Over de trap was net te krap en in de prachtige liftkoker hing helaas nog geen lift.
Met een trapliftje hebben we de bakken uiteindelijk met veel pijn en moeite beneden gekregen, don't try this at home kids!



Twee foto’s van het filterhok ‘to be’.


We betrapten Ron nog net toen hij dit afschuimertje in z'n binnenzak wou steken.

Gelijk mooi te zien hoe hoog het filter is. Omdat we nogal wat tijd kwijt zijn geweest met het naar beneden krijgen van de bakken wordt alles dinsdag pas netjes geplaatst, en dan gelijk allemaal aangesloten.
Al gezien hoe ENORM hoog die toren is?

Een avond om nooit te vergeten! Bizar! Door de jungle van modder, bergen en dalen, twee grote glasbakken naar een nieuwbouwpand zeulen.
Nadat we de eerste binnen hadden gezet zijn we met allerlei hulpmiddelen gaan werken om de volgende in het pand te krijgen.
En dan de grootste horror voor een glasbak!
Op een bouwlift met bijna geen ruimte met zoef de haas snelheid een verdieping lager. Nou ik kan je vertellen dat je dan echt het zweet op je kop hebt staan.
Gelukkig staan de bakken op hun plaats en gaan we volgende week starten met aansluiten van alle componenten.
Gisteren de vraag gehad of het mogelijk zou zijn om het aquarium 25 tot 30 cm omhoog te brengen.
Met veel mankracht en goede steunen om de bak vanaf de tafel op de steunen te trekken zou het mogelijk moeten zijn.
Als ze voor deze actie eerst zorgen dat er een sterk gemaakte verhoging aanwezig is kan de bak eraf en gelijk er weer op. Om een idee te geven het aquarium is 550 kg zwaar.
De eerste optie is om een pallet wagen met heftrucklepels te gaan gebruiken. Het apparaat past door een deur en kan 1000 kg tillen.
De lepels hebben een lengte van 120 cm. Ze maken een verhoging van 30cm met onder en boven betonplex plaat.
We zetten het vulstuk op de paletwagen en trekken het aquarium er bovenop. Dan schroeven we een aantal dunne latten op het beton en smeren er groene zeep op zodat we het geheel eenvoudig kunnen terugschuiven.
We gaan toch voor de tweede optie, ogen aan het plafond maken om te gaan hijsen.
Dit omdat we aanstaande dinsdag niet kunnen beschikken over een paletwagen. Maandag bij een bedrijf, dat speciaal hefgereedschap voor glas bezit, wordt besproken hoe we het beste aan de tillerij kunnen gaan beginnen.
We denken, omdat het een hoekbak is, eraan om op drie punten met een handtakel te gaan tillen.
Het zal in elk geval wel weer zorgen voor veel water op de hoofden van de mensen die er bij betrokken zijn.
Met dit soort gereedschappen gaan wij de zaak liften. Het ziet er professioneel uit.
De grootste wordt geruild voor 2 kleinere en dan maar zien hoe het gaat werken.



Het was een beste klus, waar we achteraf toch nog een paar denkfouten hebben gemaakt.
We zijn er vanuit gegaan dat de bak 550 kg zwaar is en hebben onze apparatuur om te tillen daar ruimschoots op aangepast.
Die zuigers wegen ook zo'n 60kg. Dan ook nog een pomp om de zuigers tegen het glas aan te zuigen en een takel. Al met al zo'n 650 kg in totaal.
Het hijsoog wat ze hebben moeten maken kon gelukkig de kilo's meer hebben. We hadden vier betonpluggen ter beschikking, maar door een stuk betonijzer of een heel harde steen hebben wij de plaat maar met 3 moeren vast kunnen zetten.
We hebben er in ieder geval een hoop van geleerd.
Toen we ons boodschappenlijstje bijna compleet hadden kwamen we in een winkel een man tegen die ons wel kon helpen aan een custom-made hijsoog.
We zijn achter hem aangereden en kwamen bij een heel oud loodsje uit.
Daar heeft hij een plaat met een hijsoog eraan voor ons gesmeed.



André, Heavyweight Champion Aqua lifting



Nog enkele foto´s van de een overzichtsplaatje. Iedereen is blij dat het gelukt is.
Als je ooit nog eens je zwembad uit de achtertuin naar het dakterras wil verplaatsen weet je wie je moet bellen.


Om de kalkreactor, de kalkwaterreactor, de koeler en de parameters van het water in de gaten te houden komt er een IKS-computer op dit aquarium.
Rechts op de foto 6 waterbewegingspompen. Hoe het allemaal gaat werken komt aan bod als we alles gaan aansluiten.
Onder op de foto het nieuwe materiaal om ruiten te behandelen zodat er minder snel aangroei op het raam plaatsvindt.


De IKS materialen worden op een plaat gemaakt. Voor de mensen die het aquarium verzorgen gaan we het gemakkelijk maken om het te bedienen!




Het mooie van verstek geslepen ruiten is dat er maar een heel dun kitrandje te zien is.
Ook nog even een plaatje van het gebouw waar de bak staat.




Deze morgen zag de filterruimte er zo uit.

In de namiddag zo. Er moet nog het nodige gebeuren, maar het gaat ergens op lijken.
De opvoerpomp, een tweede osmosetoestel met silicaatfilter en de lampen moeten nog geplaatst worden.


We gaan verder met het aquarium. Lampen hangen, zaken aansluiten en proefdraaien.
De lampen zijn van het merk Bresslein. Er zitten 2 pitten van 10000 kelvin 400 watt in.
Daarnaast 2 blauwe t5 lampen artinic van D-D.
Er komen in totaal drie van zulke balken boven het aquarium te hangen.

We hebben vandaag een mooie oplossing gevonden om de 6x 400 watt lampen te laten branden.
Het is een kast die op 2 stroombronnen kan worden aangesloten zodat er geen overbelasting kan plaats vinden.
Er is gelijk een tijdklok aanwezig om de boel te schakelen. Er zijn ook kleinere modellen te koop.
Het probleem met schakelklokken die doorbranden is hiermee van de baan.

We laten een foto van de wand zien, die door een kunstschilder is bewerkt. Het is de bedoeling dat straks de schittering van het zeewater reflectie op deze wand gaat geven, d.m.v. knikkers die in de wand zijn aangebracht.




We hebben gisteren ook de waterbewegingspompen aangesloten. De HQI lampen opgehangen en nog wat randwerk.
Nu in de komende week de opvoerpomp, en dan de stenen erin en het zeewater.
Een foto van de waterbeweging. Deze maken we met Iks pompen.

Deze pompen geven 3500 liter per uur, er hangen er 6 in. Op de foto draaien er een paar.

Dan een plaatje van een aquarium met vol licht en artinic licht.


In verband met de hoeveelheid verdamping van de ecokoeler, is er toch besloten de filterruimte direct naar buiten te beluchten.
Er wordt buiten een gat gegraven waarna er vanuit de kelder een gat naar buiten wordt geboord. Vanaf hier wordt de lucht via een buis naar boven gebracht.
Het geheel zal wel goed afgekit moeten worden, we zitten namelijk onder grondwaterniveau.
De capaciteit wordt 10x de inhoud van de filterruimte per uur, en het geheel wordt zeewaterbestendig uitgevoerd.
Vandaag de containers van 1000 liter per stuk binnengekregen waarmee we het natuurlijke zeewater op temperatuur in gaan doen om het aankomende weekeinde de bak te gaan opstarten.
Uiteraard zijn de containers voor gebruik zeer grondig gereinigd.

De sumps met techniek draaien in de kelder met een eiwitafschuimer die we met ongeloof hebben zien opstarten, ongekend wat een apparaat.
Even een plaatje ervan, en van de bak die echt het middelpunt van deze ruimte lijkt te gaan worden. We zijn er trots op.

Vandaag is de opvoerpomp aangesloten, en heeft Rob wat programmeerwerk op de iks computer gedaan.
De Iks taifun pomp komt er niet op omdat ze wel erg lang nodig hebben om te leveren. Dat belooft dan ook niet veel als er problemen komen.
We hebben er een andere opgezet waar we later de foto’s en de gegevens van laten zien. We hebben hem na het aansluiten gestart en er komt leuk water in de bak.
Totaal zal er z'n 12.000 liter over de bodem stromen. Natuurlijk is er rekening mee gehouden dat bij stroomuitval de hevelwerking stopt zodat niet de hele bak kan leeglopen.


De koelers kunnen het best geplaatst worden in een aparte ruimte of buiten.
Als de ventilatoren gaan draaien maakt dit best veel geluid, iets wat je liever niet in de woonkamer hebt. Als morgen het hele aquarium in bedrijf gesteld gaat worden kunnen we ook wat vertellen over het koelvermogen.


Vandaag was het dan zover. Met twee wagens naar Terneuzen. In elke wagen een container water en andere zaken.
Door de spiegel Danny in het vizier en zoals je ziet was de rit al met plezier.


Door tunnels rijden kost al de helft van een pretpark en je zit er maar 6600 meter in.




Dan waar we voor gekomen zijn, het aquarium. Het schoonmaken van de bak is gestart.



Met zijn vieren hebben we de stenen naar binnen gebracht en plaatsen ze zo dat we het maar voor het uitzoeken hebben. En dan is er een begin gemaakt met de aquascaping.

Door gebruik te maken van pvc, een boormachine en mooie stenen is het gelukt om pilaren te maken.



Aan dit hijsoog heeft de hele bak gehangen. Eigenlijk kregen wij het idee om hier iets mee te doen.
En de gedachte is uitgevoerd.
We hebben met een aantal stenen een stuk rif gemaakt en dat opgehangen aan het oog.
De vissen kunnen nu onder deze vrij hangende steen schuilen.



En zo gaat de steen hangen. Om de steen niet te lang droog te hebben zijn we direct gaan vullen.
Om het uiteindelijke resultaat te zien moeten jullie wachten op plaatjes later deze week. Eerst gaan we nog wat van de filterruimte in werking laten zien, maar niet nu. We gaan lekker even rusten naar de gezonde inspanning van vandaag.



Een foto van de opvoerpomp. Deze pompt 14000 liter 14 meter omhoog.
Door de kracht van de pomp is er een perfecte rifspoeling. Natuurlijk houden stenen altijd tegen.
Op de foto is goed de kracht te zien die deze pomp levert. Danny is aan het opruimen en houd de waterstand boven in de gaten.



Nog een paar plaatjes van de kalkreactor, de kalkwaterreactor en de afschuimer.



Er is ook nog een mooie foto van dat stukje rif wat we opgehangen hebben. Dan zie je hoe het water de overloop in gaat, en de tevreden gezichten van de mensen die dat aan het bekijken waren.

Er komt geen overloopkam op maar een rooster. De vissen kunnen dan niet in de overloop komen.
Het vuil kan er wel gemakkelijk door. Komt een vis op het rooster dan kan hij al spartelend er ook weer af.
Een mooie oplossing vinden wij.


De bak is nog steeds niet helemaal helder, het is natuurlijk ook een flinke afstand van de voorruit naar de achterkant.


We hebben een groot fosfaatfilter op de bak geplaatst. De vulling bestaat uit 2 kg Rowaphos.
Natuurlijk kun je het al voelen aankomen met zo'n zware opvoerpomp. Een deel van de vulling zit niet meer in het filter maar licht in de sump.
We gaan dat morgen weghevelen.
Omdat het de eerste maal is dat we met dit filter op een nieuwe bak werken zijn we zeer benieuwd hoe de opstartfase zal verlopen.
Het filter krijgt zijn water van de opvoerpomp en kan naar behoefte harder of zachter worden gezet.
De bijgeplaatste foto is nog van een filter wat niet in bedrijf is, dat komt later.
Op de kalkwater reactor zit een van de twee osmose apparaten aangesloten.
In de uren dat de bak donker staat wordt het verdampte water bijgevuld met deze reactor.
De rode stang draait rond zodat het osmosewater met calcium hydroxide vermengd kan worden.
Het heldere water gaat de bak in. Omdat de gewone kalkreactor de ph drukt gebruiken we deze om de ph stabiel te houden.
Natuurlijk moeten wij nog even uitzoeken wat de juiste instelling is.
Samen met programmeur r0b de kalkreactor en de kalkwatermixer op de IKS aangesloten.
De kalkreactor heeft een ph van 6,5 het aquarium van 8,3. Deze ph blijft zo door het toevoegen van kalkwater.
Omdat er te veel water verdampt kunnen wij hem niet via het bijvulwater laten lopen. Nu is er voor gekozen om hem te laten lopen op een doseerpomp die hem laat werken door ph-meting.
Natuurlijk zijn er ph boven- en ondergrenzen ingesteld zodat bij problemen de boel stopt en er een alarm gegeven wordt.

Het druppelen van de kalkwatermixer

De ph van kalkreactor en aquarium.

Foto 3 de doseerpomp die de kalkwatermixer laat lopen.
Het water wat we gebruiken is osmose.
Door het gerommel en een vuil raam heb ik maar 1 foto geschoten van de bak. Hij is nu in een snel tempo aan het bruin worden.
Dus ondanks een fosfaat filter bij de start is het opstarten hetzelfde gebleven. Door de kracht van de pomp komt er te veel lucht in het systeem, daar moeten we nog wat op vinden.




Doormiddel van T-stuk en kranen kunnen we nu al pompen zoals we willen. Het te veel aan water pomp hij terug in de sump.
Door de kracht waarmee dit gebeurd komt er veel lucht vrij die weer opgezogen in het aquarium komt.
Dan heb je een bak met hele fijne bellen. Door nu de kracht te dimmen zijn we de bellen kwijt, maar behouden we de kracht als we hem willen gebruiken.
Het materiaal om de ruiten voor lange tijd algenvrij te houden, hebben we uiteindelijk niet gebruikt.
Toch beter om zo'n nieuw product eerst op een kleiner bakje uit te proberen. Er is al flink gepoetst om de groene alg die bezit had genomen van de ruiten, te verwijderen.
De afzuiging. Deze twee jongens verversen de volledige inhoud van het filterhok 10 keer per uur.
Aanvoer en afzuig beide direct naar de buitenlucht. Ze zijn te dimmen zodat we in de winter geen ijsschotsen in de sump krijgen.

We brengen de eerste schoonmaakploeg mee! 50 Clibanarius Tricolor. Dit is een kleine heremietkreeft die heel goed algen eet.


Als deze mee gaat werken verdampt er veel water. Gelukkig is er voldoende afzuiging in de kelder om dat op te vangen.
Ook boven het aquarium zit een afzuiging om te helpen de warmte van de lampen af te voeren.De kelder waarin de techniek is geplaatst heeft een permanente luchtverversing. Het aquarium is afgesloten zodat er geen rook uit de ruimte in de bak kan komen.
De lucht die boven de bak afgezogen wordt trekt de verse lucht vanuit de kelder aan door twee gaten in de vloer.
De temperatuur in de grote bak was vanmiddag om drie uur 25,2.
Het leidingstelsel voor de ventilators in het filterhok is aangelegd. Doordat de aan en afvoer nu ver van elkaar zitten hebben we hier een veel aangenamer klimaat gecreëerd.
Verder is sinds vandaag de airco in het pand online, dus als je het écht niet meer uithoudt van de hitte kun je hier aan het aquarium klussen, heerlijk koel.
De afzuiging boven de bak staat gepland voor half deze week.
Omdat we deze maal in de avond zijn geweest, was de hoofdverlichting al uit.
Met hulp van een tang hebben we er een 15-tal dieren bijgeplaatst.
Het groen is nu sterk aan het verminderen, de turbo grazers en heremietkreeftjes doen samen met de inmiddels twee doktersvissen hun werk.
Ook zijn ze begonnen met een grote octopus die aan het dak komt te hangen. Foto 2 laat het lijf zien en de daaropvolgende Rob met een armpje.
Doormiddel van led verlichting kan er een verlichtingsprogramma gemaakt worden die de kleur kan laten veranderen.

Buiten het bezig zijn met het aquarium is het heel leuk om te zien wat anderen er van maken. Even een paar foto’s van de kunstenaar.



En nog een paar foto’s. Mooie foto's van de bak zijn niet gelukt omdat er te veel strooilicht van andere bronnen was.
We hebben op het vrijhangende deel nog een anemoon geplaatst.
De gedachten hierbij is dat het dier op dit stuk rif blijft zitten. Wil hij eraf dan zal het dier zich moeten laten vallen in het vrije water.
Blijft het zitten dan is dat straks een prachtig gezicht als het in het midden van de bak hangt met wat anemoonvissen erbij.
Het is nu september 2006 en het zou fraai zijn als we een aantal fotos kunnen gaan plaatsen die vertellen hoe het aquarium er nu voor staat.
Hou de site en het forum in de gaten want wie weet!
Wil je meelezen, reactie geven of een vraag stellen? Bekijk dan het forum hier Marineaquarium.nl Forum

