De vierde uitgave van Aquarium in beeld is online.
De serie Aquarium in beeld verschijnt per eerste van elke maand op het forum MarineaquariumForum
Danny uit Gorinchem attendeerde me via een internetlink op het bestaan van een groot particulier aquarium in Frankrijk dat tjokvol zou staan met prachtige SPS steenkoralen. Na het bekijken van de foto’s en een Engelse vertaling van een Franstalig artikel besloot ik contact te zoeken met de eigenaar van dit aquarium.
Dit lukte en we spraken af dat ik aan het einde van de maand oktober op bezoek zou komen.
Veel Fransen spreken geen of nauwelijks Engels. Met deze gedachte in het achterhoofd belde ik mijn schoonvader op om te vragen of hij zin had om ongeveer 1000 km heen en terug te rijden om wat koraaltjes te bekijken en tolk te zijn als dit nodig zou zijn.
Aangezien John jaren in Frankrijk, Marseille en Ermenonville, heeft gewoond was dit een leuke gelegenheid om de Franse taal weer eens op te halen.
Het reisgezelschap bestond zodoende uit drie man. Naast John vergezelde Andre uit Spijk mij wederom op deze reis.
Vanuit de omgeving van Eindhoven vertrokken we richting Brussel om daarvandaan verder zuidelijk te rijden naar Paris. Het was die dag fantastisch weer en bij een onwerkelijke temperatuur van 24 graden voor de tijd van het jaar kwamen wij aan op de bestemming, die ten oosten van Parijs lag, vlakbij Eurodisney.
Tien minuten later dan afgesproken waren we op de plaats van bestemming. We werden hartelijk welkom geheten. De deur van de garage stond half open en ik kon al een glimp opvangen van het grote aquarium dat daar staat.
Het zag er kleurrijk uit en ik had een prachtexemplaar van een volwassen Holacanthus ciliaris gezien.
Het voelde direct goed.
Daas Bachir verontschuldigde zich voor de wat rommelige aanblik binnen aangezien zijn vrouw een paar dagen uit huis was ter ondersteuning van een zwangere vriendin. Nu interesseert het ons allerminst wat er op de grond ligt, zeker toen bleek dat er in de woonkamer een drietal schitterende aquaria stonden die de volle aandacht opeisten.
Dat John goed Frans spreekt kwam heel goed uit. Daas Bachir is een alleraardigste zeewaterfanaat die ons voorzag van een sterke kop koffie en honderduit sprak over de hobby en zeer bereidwillig en open antwoordde op de vragen die opkwamen. Dat dit ook nog in zijn moederstaal kon maakte het eenvoudig.
Er staan twee aquaria aan een wand en een derde aan een andere wand in de huiskamer. Ruimte voor een televisieopstelling is er nauwelijks meer. Een enorme beamer aan het plafond en een uittrekbaar projectiescherm lost dit op. We waren op de goede plek. Een zeewaterfanaat bij uitstek.
Het linkeraquarium van de twee die naast elkaar staan biedt huis aan uitsluitend SPS steenkoralen. Van de klein poliepige steenkoralen waren de mooiste soorten vertegenwoordigd in een kleurenpracht die de kroon spant van hetgeen ik tot nu toe zag.
Het aquaria ernaast was ingericht met Sacrophyton, Echinopora, Lobophyllia, Pectinia, Acanthastrea, Scolymia, Blastomussa, Plerogyra, Mycedium, e.d. Het derde en kleinste aquarium in de woonkamer gaf onderdak aan een diversiteit aan dieren waaronder enkele zeer kleine en zeldzamere visjes.
De drie aquaria staan geschakeld met het grote aquarium in de garage waardoor het totale volume water bij benadering 7000 liter is. De twee aquaria in de woonkamers zijn ongeveer 800 a 900 liter inhoudt en de kleinere een 600 a 700 liter. Het grote aquarium in de garage is zes meter lang, 1 meter breed en 70 centimeter hoog.
Onder het huis lopen leidingen die de aquaria met elkaar verbinden. Recent is er een lekkage opgetreden in het buizenstelsel waardoor er aquariumwater is weggelopen. Aangezien Bachir een grote buffer aan Osmosewater heeft welke verzorgd wordt door een Osmose apparaat dat meer dan 350 liter per 24 uur kan produceren is in enkele dagen tijd het water te zoet geworden.
Dit heeft een verlies van een aantal koralen opgeleverd. De lekkage is inmiddels verholpen en Bachir verwacht dat het systeem over enkele weken weer floreert.
Ik moet zeggen dat ik wel nieuwsgierig ben in hoeverre dit systeem beter kan aangezien ik mij niet voor kan stellen dat koralen er beter bij kunnen staan dan dat ik nu zag.
In de eerste maanden van het volgend jaar zal ik nog eens foto’s gaan maken aangezien ik graag de bak van Daas Bachir op wil nemen in een te maken lezing over Europese aquaria die ik op uitnodiging mag geven voor een Amerikaanse aquariumvereniging, (LIREEF) Long Island Reef Association te New York.
Julian Sprung verzorgt daar ook een lezing op het tweedaags congres genaamd NERACII. Dat de wereld klein is bewees Daas Bachir door direct met fotomateriaal op de proppen te komen waarop je Julian Sprung en Eric Borneman bewonderend ziet kijken naar de aquaria van Bachir.
Het grote aquarium is traditioneel gemaakt. Een volglas aquarium op een roestvast stalen onderstel. De aquaria binnen hadden een schuin naar achter staande voorruit waardoor het fotograferen bemoeilijkt werd.
Het was zo wie zo een klus om de foto’s te maken omdat de loopruimte, in de garage tussen het aquaria en de zitgelegenheid en de andere spullen die in de garage lagen, erg smal was. Het statief was lastig te plaatsen en een aantal foto’s zijn uit de hand genomen. De ruiten waren niet schoongemaakt.
Echter zat er geen alg op de voorruiten maar zoutaanslag, en om nu ongeveer 10 meter ruit te gaan schoonmaken ging me te ver. Niettemin heeft een middagje foto’s maken prima bruikbaar materiaal opgeleverd.
Alle aquaria zijn van 15 mm glas en het grote zes meter aquarium heeft ruiten uit 1 stuk.
Tijdens het fotograferen startte Bachir zijn computer op. Een ongelooflijk grote hoeveelheid fotomateriaal had deze man tot zijn beschikking. Dit was opgebouwd in de tien jaar dat hij in de zeewaterhobby zit.
Het leuke aan deze verzameling foto’s is dat er van zeer veel koralen foto’s aanwezig zijn van het moment dat deze in de winkel, groothandel en zelfs exporteur aanwezig was. Dit om de groei die het koraal doormaakt te kunnen meten aan data.
Achteraf bezien had ik er enkele moeten vragen om de mate van groei aan te kunnen tonen. Dit zal ik de eerstvolgende keer zeker doen.
Lachend vertelde hij dat hij behoorlijk wat zijn zijn koralen terug ziet op het internet bij commerciële winkels. Hij liet ter plekke het bewijs zien.
Door in te loggen op een commerciële site en enkele van zijn koralen aan te wijzen. Het mag niet zonder toestemming van de eigenaar van de foto’s maar Bachir maakt er geen probleem van.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Wat zou hier nu van doorslaggevende aard zijn om deze populatie aan koralenrijkdom en kleurenpracht zo te houden en te laten groeien. We hebben de techniek bekeken en gefotografeerd. Ik bespreek in dit hoofdstuk alles onder de aquaria.
Aan de verlichting spendeer ik een apart hoofdstuk. Het zal je straks duidelijk worden waarom.
Eerlijk is eerlijk. Het kan netter onder de aquaria. Nu is netheid in werken een persoonlijk iets. Er zijn hobbyisten die hun techniek inclusief kabels en stekkers keurig wegwerken en waar je geen spoortje van zoutaanslag ziet en alles blinkt wat er blinken kan.
Het aquarium en de technische ruimte van het Open Haarden Centrum te Vlaardingen is daar een goed voorbeeld van. Dat een succesvol rifaquarium houden ook kan als je niet netjes werkt bewijst deze hobbyist.
In het aquarium een lust voor het oog, eronder en erboven duidelijk minder.
Op foto’s die Daas Bachir liet zien was er nog sprake van een onder en opbouw van meubel, echter nu was alle techniek en verlichting volledig zichtbaar. Niet afgeschermd en dus ook niet gehinderd door deurtjes konden we alles bekijken.
De stroming in de aquaria werden verzorgd door een enorme hoeveelheid aan Tunze Streamers en Tunze Turbelles.
Alle stonden in diverse richtingen te pompen waardoor het wateroppervlakte zeer turbulent in beweging was. Vrijwel alle koralen hadden de poliepen wijd uit en het was goed om te zien dat de stroming vrijwel overal optimaal en fors was.
De pompen hangen geheel in het zicht. Alle aandacht gaat uit naar de koralen niet naar de consequentie dat de pompen zichtbaar zijn.
In elk aquarium is de stroming ongeveer 25 a 30 maal de bakinhoud.
De toevoer van Calcium en waterstofcarbonaten wordt geregeld door een kalkreactor van Aquacare. Het is een turboreactor van het Type 4. Deze hangt aan de muur in de garage naast het grote aquarium. Onder het steenkoralen aquarium in de huiskamer staat een H&S kalkreactor
Op verschillende manieren wordt er gefilterd. Er is uitsluitend levend steen aanwezig in de aquaria.
Een vijftal H&S eiwitafschuimers doen hun werk. Onder het grote, zes meter, aquarium staan er drie geschakeld in het systeem. Het oppervlaktewater wordt geleid naar een grote sump waarvan een gedeelte geheel is voorzien van een enorme hoeveelheid filterwatten.
Deze dienen volgens Bachir als filter voor zweefvuilen.
Dit gedeelte van de sump is af te sluiten van het geheel en periodiek kan deze door middel van een kraan geleegd worden. De waterinhoud gaat rechtstreeks het riool in en de watten worden vervangen door nieuwe exemplaren.
Ik schat dat er een 5 zakken filterwatten in dat sump gedeelte lagen.
Wat opviel is dat de eiwitafschuimers een roestbruin tot zwart goedje bevatte.
Grotendeels wordt dit veroorzaakt door de enorme hoeveelheid Rowaphos die aan de sumps hingen. In totaal telde ik een viertal reactoren waarin ongeveer 3 kilogram Rowaphos per stuk aanwezig is.
Gelet op recente gesprekken die ik met David Saxby en Peter van Suylekom (Open Haarden Centrum) voerde beschouw ik dat als veel te veel.
Peter heeft een analyse door een laboratorium laten uitvoeren op het water nadat bij te grote hoeveelheden Rowaphos koralen van kleur af gingen.
Een te groot aandeel aan ijzeroxidanten was de uitkomst.
Rowa schrijft zelf ook veel minder voor. De reactoren waren bijna tot de nok gevuld met Rowaphos en vanonder werd water gepompt. Volledig wervelbed werking dus.
Op deze wijze houdt Bachir zijn fosfaat en silicaat laag.
Dat deze hoeveelheid fosfaatverwijderaar blijkbaar straffeloos kan, gelet op de enorme groei en kleurenpracht van de koralen, is voor mij alleen maar te verklaren door een aanname te doen.
In Der Meerwasser Aquarianer , tweede uitgave van 2003, staat een tabel op pagina 14 waarin de absorberende eigenschappen (ionen veranderingen voor en na de filtering door Zeolieten) staan van zeolieten op een aantal componenten.
Met name Fe3+ gaf een bijzondere uitkomst.
Een ijzercomponent met een waarde van 0.86 bij de filteringang werd bij de filteruitgang als 0.00 gemeten. Het kan zijn dat ik een wilde aanname noteer die niet juist blijkt te zijn, maar zeoliet heeft een sterke ijzer absorberende werking.
Onder het grote aquarium zag ik een behoorlijk filter van Grotech staan met daarin een geschatte 8 liter zeoliet.
De Zeovit methode wordt niet toegepast. Slechts het zeoliet gesteente als filter. Dit zou de afgifte van ijzer oxidanten door de werveling van de grote hoeveelheid Rowaphos kunnen compenseren.
IJzer is een meststof en dat koralen hiervan zouden bruinkleuren zoals hobbyisten soms aangeven wordt hier niet waargenomen. De kleuren zijn hier in het geheel niet pastel zoals bij Zeovit aanhangers getoond wordt.
De kleuren zijn in het algemeen intens en allemaal donker van tint.
Donkerroze, donkerblauw, diep paars. Lastig om te omschrijven, de foto’s moeten dat verhaal maar vertellen!
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Om de aquaria te koelen zijn twee koelers aanwezig die echter nooit gebruikt worden.
Aangrenzend aan het huis staat een schuurtje waarin continue tussen de 500 en 1000 liter osmosewater aanwezig is in een grote volglazen bak.
Deze ruimte heeft verbinding met de garage en bij te hoge temperatuur slaat een enorme afzuiger aan die de lucht onttrekt en afvoert van de ruimte. Samen met de grote ventilatoren die verdampingskoeling veroorzaken wordt de temperatuur binnen de aanvaardbare grenzen gehouden.
Over de verlichting kan ik enerzijds kort zijn anderzijds verdient het de aandacht. Kort kan ik zijn omdat het eenvoudig weg veel verlichting is.
Heel veel verlichting.
Aandacht verdient het omdat het de sleutel moet zijn van deze kleurenpracht en groei.
Het systeem heeft een dikkere bodem zonder zichtbare bodemwoelers, de glazen trekstrippen zitten dik onder het zout.
De helft van de eiwit afschuimers liep over tijdens ons bezoek, sporenelementen worden niet toegevoegd, enorme hoeveelheden fosfaatverwijderaar is actief en toch zijn de koralen in hun element.
Licht is het toverwoord hier. Op het grote aquarium telde ik 9 HQI armaturen waarin in elk van de armaturen twee 400 watters 10000 kelvin branden.
Dat zijn 18 pitten van 400 watt die alleen al goed zijn voor 7200 watt aan lichtkracht. Dat is een eenvoudig rekensommetje. Daarnaast branden er 6 blauwe T8 buizen. Dit betekend ruim 2 watt per liter water.
Er zijn diverse, goed onderbouwde wetenschappelijke, artikelen gepubliceerd die gaan over onder andere beschikbaar aandeel van het lichtspectrum voor fotosynthese (PAR) bruikbaar aandeel van het lichtspectrum voor fotosynthese (PUR), de minimale lichtbehoefte van een koraal, de maximale lichtbehoefte van het koraal, het punt waarop je van verzadiging kunt spreken enz.
Afgaand op mijn eigen waarneming hebben de aquaria die ik bezocht, en vol met de mooist gekleurde koralen staan, iets gemeen. Of het nu T5 of HQI verlichting is. Allemaal hebben zij veel lampen kort op elkaar boven het aquarium hangen om zoveel mogelijk van het koraaloppervlakte te bestrijken.
Yvan Dedier en Bernd Mohr hebben zeer veel T5 lampen dicht naast elkaar branden. David Saxby, Peter van Suylekom en Daas Bachir hebben veel HQI lampen naast elkaar hangen. Zowel David Saxby en Daas Bachir hebben per armatuur 2 HQI lampen branden.
Bij dit bezoek heb ik met de lichtmeter de waarden in LUX boven het wateroppervlakte gemeten waarbij aan te merken is dat de armaturen een 35 a 40 cm boven het water hangen.
Door twee in plaats van 1 lamp per armatuur te hebben branden worden de gemeten waarden niet hoger, echter de spreiding van het licht is bijna verdubbeld.
Omdat ze hier dicht op elkaar hangen is op het grootste gedeelte van het wateroppervlakte een LUX waarde te meten die tussen de 70000 en 100000 is.
Veel licht van het type T5 of HQI waarbij lampen kort op elkaar branden om de hoogste mate van spreiding te krijgen is een manier om sterk pigmenterende koralen te verkrijgen.
Dit vele licht gecombineerd met sterke waterbeweging aan de oppervlakte zorgt ervoor dat de lenswerking van het wateroppervlakte hogere UV waarden onder het wateroppervlakte laat noteren.
HQI is een puntlichtbron en door de waterbeweging wordt er een brandglaseffect voorkomen door continue de brandpuntjes te verplaatsen als het ware.
Om de paar weken wordt de grote hoeveelheid filterwatten verwijderd en vervangen door nieuwe exemplaren, de afschuimers worden wekelijks geleegd en de waterwissel bestaat uit een waterverversing van 10% per week. Het zout dat gebruikt wordt is Tropic Marin Pro Reef. Er worden geen extra sporenelementen toegevoegd.
De waterwaarden zijn Mg 1240, Ca 440, KH 8, Sg 1025, Nitraat niet meetbaar, Fosfaat niet meetbaar.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Een lijst samenstellen van koralen en vissen gaat op dit soort bezoeken te ver. De moeilijkheid van determineren in het algemeen, de hoeveelheid te bezichtigen dieren en de tijd die er mee gemoeid gaat zijn de belangrijkste oorzaken.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Om een indruk te krijgen van de dierenpracht is een digitaal fototoestel een uitkomst.
Zonder te wachten op de ontwikkeling van vele rolletjes film is het zichtbaar maken van de foto’s eenvoudig. De USB kabel van het toestel naar de computer en enkele minuten later is het resultaat bekend. Het resultaat van de gemaakte foto’s wil ik hier presenteren zodat de diversiteit en de kleurenpracht tot uiting kan komen.
Het meest in het oog springend waren de vissen in het zesmeter aquarium. Een forse Acanthurus sohal zwom er samen met een grote Acanthurus leucosternon en Acanthurus olivaceus. De keizersvissen zijn vertegenwoordigd door o.a. een volwassen Pomacanthus imperator, Pomacanthus navarchus en een Pomacanthus xanthometopon. De Holacanthus ciliaris is een werkelijke schoonheid. Mijn favoriete grote keizersvis. Geen van de keizers vrat aan de SPS koralen.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Het was een bijzondere ervaring om kennis te maken met Daas Bachir en zijn vele aquaria. Zoals altijd zijn we hier in de categorie hobbyfanaat die met veel passie spreken over de zeewaterhobby.
Ik realiseer mij dat er nog vele vragen te stellen waren, echter is daar niet altijd de tijd voor. Wel is het zo dat de opgedane contacten veelal leiden tot vriendschappen in de hobby en dat er vast en zeker nog gelegenheid komt voor alle overgebleven vragen te stellen!
![]() |
![]() |
Op de terugweg hebben we nog lang gesproken wat we beleefd en gezien hadden. Mijn schoonvader twijfelde voor de reis nog aan ons verstand om te reizen voor een paar koraaltjes.
Nu begrijpt hij veel meer. Hoelang zou het duren voor hij ook zijn eerste zeewateraquarium heeft?

